حسن احمدی زاده
چکیده
پژوهشگران مطالعات تطبیقی بر این باور اند که دشوارترین چالشِ پیش روی محققانِ این حوزه، در وهلهی نخست، امکان یا امتناع قیاسپذیری میان سنتها، فرهنگها و مکاتب فکری مختلف میباشد. این دشواری بیش از ...
بیشتر
پژوهشگران مطالعات تطبیقی بر این باور اند که دشوارترین چالشِ پیش روی محققانِ این حوزه، در وهلهی نخست، امکان یا امتناع قیاسپذیری میان سنتها، فرهنگها و مکاتب فکری مختلف میباشد. این دشواری بیش از هر چیز در حوزهی پژوهش های تطبیقی در فلسفه و الهیات، خود را نشان میدهد. فیلسوفانی که دغدغهی کاوشهای تطبیقی در متون و فرهنگهای سنتهای فلسفی کهن داشتهاند، خود را با انبوهی از اصطلاحات و واژگانی مواجه میدیدند که یافتن معادلی برای آنها کار بسیار سختی بوده است. در جستار حاضر با اشاره به سه نوع قیاسناپذیریِ بنیادی، ارزشگذارانه و زبانشناختی، به دو رویکرد کلی در خصوص امکان یا عدم امکانِ قیاسناپذیریِ زبانشناختی توجه خواهیم نمود. از یک سو به دیدگاه کسانی چون دیویدسون اشاره خواهیم کرد که در برابر کسانی چون مک اینتایر، از قیاسپذیری و امتناع قیاسناپذیری میان سنتها و فرهنگهای مختلف دفاع میکنند، و از سوی دیگر، به نقد و ارزیابی این دو رویکرد کلی خواهیم پرداخت. در مسئلهی قیاسناپذیریِ زبانشناختی، تأکید بر این است که با توجه به اصطلاحات، زبان و زمینه و زمانهی متفاوتی که این دو در فرهنگهای مختلف شکل میگیرند، آیا همچنان امکان این وجود دارد که فرهنگها و سنتها و مکاتب فکریِ برآمده از آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم یا خیر.
