نقد نظریه سهروردی در باب فاعلیت بالرضای خداوند بر اساس نظام معقولات در فلسفه وی

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه شیراز

چکیده

سهروردی فاعلیت خداوند را بالرضا می‌داند؛ طبق این نظر علم الهی مبدأ فیضان همه موجودات به وجه نظام کلی در همه‌ی عالم است و معلول هرگز هویتی جدا از هویت علم او ندارد و این وابستگی عین‌الربط به علت است. این نوشتار درصدد است تا با روش توصیفی- تحلیلی «نقش جایگاه نظام مفاهیم سهروردی»-یعنی تقسیمات معقول اولی و ثانی- و «چگونگی حمل مفاهیم ذهنی بر امور خارجی» را در تبیین فاعلیت بالرضای نورالانوار روشن و از این طریق دیدگاه فلسفی وی را در باب فاعلیت بالرضا، بر اساس شالوده و محکمات تفکرش نقد نماید. سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که آیا دیدگاه سهروردی در باب فاعلیت بالرضای نورالانوار با بیانات او درباره نظام معقولات و احکام مطروحه آن سازگاری دارد یا نه؟. مطابق نتایج این جستار، عدم تفکیک مفاهیم و معقولات ثانی منطقی و فلسفی در فلسفۀ سهروردی و معیار‌هایی که در مورد اعتبار مفاهیم و چگونگی حمل آن‌ها بر امور خارجی ارائه می‌کند، نحوه تبیین «علم الهی»- که اساس اعتقاد به فاعلیت بالرضای نورالانوار است- را با خدشه‌ای جدی مواجه می‌سازد و از این رو دیدگاه سهروردی در باب فاعلیت بالرضای خداوند نمی‌تواند تبیین متقن و صحیح مطابق نظام فلسفی او داشته باشد. در باب فاعلیت بالرضای خداوند نمی‌تواند تبیین متقن و صحیح مطابق نظام فلسفی او داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Reflection on Suhrawardi's Theory of Activity in the Pleasure of God and Its Critique Based on the System of Reason

نویسنده [English]

  • laleh Haghighat
استادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه شیراز
چکیده [English]

Suhrawardi considers God's activity to be satisfactory. According to this view, divine knowledge is the source of the grace of all beings in terms of the general system in the whole universe, and the disabled person never has an identity separate from the identity of his knowledge, and this dependence is directly related to the cause. Mulla Sadra acknowledges the superiority of Suhrawardi's theory over similar theories, and at the same time considers it to have several drawbacks. This article seeks the role of Suhrawardi's system of concepts, ie the first and second rational divisions in explaining Noor Al-Anwar's activity, in order to clarify his philosophical view of Reza's activity, based on the foundations and courts of his thinking, and not only in terms of his expressions. The lack of separation of secondary logical and philosophical concepts and intellects in Suhrawardi's philosophy and the criteria it offers for the validity of concepts, seriously undermines the belief in the activity of Noor Al-Anwar; As Sadra's critique of Suhrawardi's philosophical system is much deeper and deeper.offers for the validity of concepts, seriously undermines the belief in the activity of Noor Al-Anwar; As Sadra's critique of Suhrawardi's philosophical system is much deeper and deeper

کلیدواژه‌ها [English]

  • Suhrawardi
  • ؛ activity with the pleasure of God؛ divine knowledge؛ system of intellects؛ system of intellects