حقیقت و واقعیت در پراگماتیسم پیرس و جیمز

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

دانشگاه شهید مطهری

10.22059/jop.2022.349412.1006748

چکیده

حقیقت و واقعیت از مباحث بنیادی فلسفی است که پراگماتیست‌ها در مورد آن مباحث ویژه‌ای مطرح نموده‌اند. در این مقاله آرای پیرس و جیمز در‌این‌خصوص با هم تطبیق می‌شود تا به این سؤال پاسخ داده شود که چرا با اینکه پیرس بنیان‌گذار پراگماتیسم است، جیمز از شهرت گسترده‌تری برخوردار است، تفکر او بیش‌تر پی‌گرفته می‌شود و از او نیز به‌عنوان مؤسس پراگماتیسم نام می‌برند. آنچه باعث این مسأله شده نظرگاهی است که این دو نسبت به نظریه حقیقت اتخاذ کرده‌اند. از‌این‌رو، بررسی حقیقت و واقعیت از لحاظ معنا، اقسام، معیار و جایگاه آنها در پراگماتیسم، هم نظر آنان را درمورد این دو مبحث به خوبی بازگو می‌کند و هم به پرسش این مقاله پاسخ می‌دهد. پراگماتسیم بر اصل پراگماتیکی استوار است که پیرس واضع آن بوده و جیمز نیز آن‌ را پذیرفته‌است. آنان با اصل پراگماتیکی، آثار و نتایج عملی مفاهیم را می‌سنجند. تمایز این دو فیلسوف در این است که پیرس اصل پراگماتیکی را اصلی منطقی دانسته و با نظریه معنا مرتبط می‌سازد و جیمز آن را با نظریه حقیقت گره می‌زند و این باعث می‌شود پراگماتیسم جیمز در صدر تفکرات پراگماتیستی بعدی قرار گیرد. افزون بر این، در این مقاله به این بحث نیز می‌پردازیم که آیا پراگماتیسم آنان در نظریه واقعیت و حقیقت توانسته خود را از قید فلسفه متافیزیکی برهاند. پاسخ این پرسش آن است که پیرس و جیمز دیدگاه‌های مؤثر وجدیدی در فلسفه مطرح کرده‌ و برخی از اصول فلسفه متافیزیکی را به چالش کشیدند، اما با این همه هنوز در چهارچوب تفکر متافیزیکی می‌اندیشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Truth and Reality in Peirce’s and James’s Pragmatism

نویسنده [English]

  • Atieh Zandieh
Shahid Motahhari University
چکیده [English]

The truth and reality are two fundamental philosophical concepts upon which pragmatists have specific discussions. This paper compares Peirce’s and James’s ideas on these concepts and to answer the questions of why James has a wider reputation, his thoughts are more pursued, and is also called the founder of pragmatism, while Peirce is the founder of Pragmatism? This question rooted in these two philosophers’ point of views toward the theory of the truth. They have discussed the truth and reality and their close relationship. Therefore, investigating meaning, types, criteria, and position of the truth and reality in pragmatism reflects these philosophers’ opinions on these two concepts and also, answers the research question of this paper. Pragmatism is based on the pragmatic maxim that Peirce wrote and James also accepted. They assess the impacts and practical consequences of the concepts by the pragmatic maxim. The difference between these two philosophers is that Peirce considers it as a logical principle and connects it to the theory of meaning, and James ties it with the theory of the truth which put James’ pragmatism at the top of the later pragmatist thoughts.
In addition, in this article, we discuss whether their pragmatism in the theory of reality and truth has been able to free itself from metaphysical philosophy. The answer to this question is that Peirce and James proposed new and effective views in philosophy and challenged some of the principles of metaphysical philosophy, but they still think within the framework of metaphysical thinking.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Peirce
  • James
  • the truth
  • the reality
  • conformity criterion
  • the pragmatic maxim