فلسفه زبان ویتگنشتاین؛ واقع‌گرایی یا ایدئالیسم؟

شقاقی, حسین

doi:10.22059/jop.2025.397925.1006915

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

حسین شقاقی

استادیار گروه مطالعات میان فرهنگی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22059/jop.2025.397925.1006915

چکیده

فلسفه متأخر ویتگنشتاین از نگاه بعضی از مفسران واقعگرا و از نگاه برخی دیگر ایدئالیستی است. هر یک از این دو دسته مفسران به فقراتی از متن آثار او برای دفاع از تفسیر خود استناد می‌کنند. استناد دسته اول عمدتأ بر ایده‌هایی چون محوریت فهم عرفی و زبان روزمره است. در مقابل، دسته دوم بر محوریت و تقدم زبان بر هرگونه نظریه‌پردازی استناد می‌کنند، افزون بر این که این دسته از متفکران زبان را همچون هویتی سوبژکتیو تفسیر می‌کنند. در مقابل این دو دسته مفسران، مفسرانی دیگر اندیشه ویتگنشتاین را نه واقعگرا و نه ایدئالیستی تفسیر کرده‌اند. دلیل این دسته از مفسران اخیر این است که ویتگنشتاین با هرگونه نظریه‌پردازی متافیزیکی به شکل مرسوم تاریخ فلسفه مخالف است، و از این رو نمی‌توان او را با هیچ یک از دو دیدگاه ایدئالیسم و واقعگرایی موافق دانست. در اینجا با بیان دلایل هر یک از این سه گروه مفسران در نهایت با توجه به دو نکته از تفسیر ایدئالیستی دفاع کردیم. نکته اول مربوط است به اینکه در اطلاقِ عنوان ایدئالیسم به اندیشه ویتگنشتاین، ایدئالیسم را باید مطابق با ایده شباهت خانوادگی ویتگنشتاین فهمید. نکته دوم مربوط است به این که چگونه باید ایدئالیسم را به اندیشه ویتگنشتاین نسبت دهیم تا با مخالفت او با نظریه‌پردازی متافیزیکی متعارض نباشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فلسفه

عنوان مقاله [English]

Wittgenstein’s Philosophy of Language, Realism or Idealism?

نویسنده [English]

Hossein Shaqaqi

Assistant professor, Department of contemporary intercultural studies, Institute for Humanities and Cultural Studies.

چکیده [English]

The later philosophy of Ludwig Wittgenstein is interpreted by some commentators as realist, while others regard it as idealist. Each of these camps supports its interpretation by citing specific passages from his works. The first group primarily bases its argument on ideas such as the centrality of ordinary understanding and everyday language in Wittgenstein’s philosophy of language. In contrast, the second group emphasizes the primacy of language over any form of theorizing and interprets language as playing a subjective role in his work. Beyond these two camps, a third group of interpreters understands Wittgenstein’s thought as neither realist nor idealist. This group argues that Wittgenstein rejects the kind of metaphysical theorizing characteristic of the history of philosophy and therefore cannot be aligned with either idealism or realism. In this paper, after presenting the reasons advanced by all three groups of interpreters, I defend an idealist interpretation based on two main points. The first concerns understanding idealism in Wittgenstein’s thought through his notion of family resemblance. The second concerns how idealism can be attributed to Wittgenstein’s philosophy in a way that does not conflict with his rejection of metaphysical theorizing.

کلیدواژه‌ها [English]

Wittgenstein
Idealism
Realism
Ontology
Language

مراجع

منابع

فن، ک.ت. (1381). مفهوم فلسفه نزد ویتگنشتاین، کامران قرهگزلی، نشر مرکز.

ویتگنشتاین، لودویک (1381). پژوهشهای فلسفی، فریدون فاطمی، نشر مرکز، چاپ دوم.

Bloor, David (2018). “The Question of Linguistic Idealism Revisited” in: The Cambridge Companion to Wittgenstein. Second edition. Hans Sluga and David G. Stern (ed) Cambridge University Press. pp. 332-360.

Canfield, John V. (1996). “The passage into language” in: Wittgenstein and Quine. Robert L.Arrington and Hans-Johann Glock (ed) Routledge. Pp. 118-143.

Diamond, Cora. (2018). “Wittgenstein, Mathematics, and Ethics: Resisting the Attractions of Realism” in The Cambridge Companion to Wittgenstein. Second edition. Hans Sluga and David G. Stern (ed) Cambridge University Press. pp. 209-244.

Dilman, Ilham (2002). Wittgenstein's Copernican Revolution - The Question of Linguistic Idealism. Palgrave Macmillan.

Erickson, Millard J. (2004). “On Flying in Theological Fog” in: Reclaiming the center. Millard J. Erickson, Paul Kjoss Helseth, and Justin Taylor (ed). Crossway Books. pp. 323-350.

Guyer. Paul. 2015. “Idealism” in The Stanford Encyclopedia of Philosophy

Hacker, P. M. S. (2019). Wittgenstein_ Meaning and Mind. In: An Analytical Commentary on the Philosophical Investigations, Vol. 3. Part. I, Essays 3, Wiley Blackwell.

James, W. (2007). The Principles of Psychology, Vol. 1-2. Harvard University Press

Kober, Michael (2018). “Certainties of a World Picture: The Epistemological Investigations of On Certainty” in: The Cambridge Companion to Wittgenstein, Hans Sluga, David G. Stern (eds.) -Cambridge University Press. pp. 441-478.

Krausz, Michael (2017). ”Relativisms and Their Opposites” in Realism – Relativism – Constructivism, Christian Kanzian, Sebastian Kletzl, Josef Mitterer, Katharina Neges(ed) Walter de Gruyter GmbH, Berlin/Boston. pp. 187-202.

Lovibond, Sabina (1983). Realism and Imagination in Ethics. University of Minnesota Press.

Ma, Lin and Van Brakel, Jaap, (2016). Fundamentals of Comparative and Intercultural Philosophy, Published by State University of New York Press.

Malcolm, Norman (1982). “Wittgenstein and Idealism” Royal Institute of Philosophy Lecture Series / Volume 13 / March 1982, pp 249 – 267.

Moyal-Sharrock, Danièle (2017). “Fighting Relativism: Wittgenstein and Kuhn” in Realism – Relativism – Constructivism, Christian Kanzian, Sebastian Kletzl, Josef Mitterer.

O'Grady, Paul (2004). “Wittgenstein and relativism” International Journal of Philosophical Studies, 12:3, pp. 315-337.

Putnam, Hilary (1981). Reason, Truth and history, Cambridge university press

Quine, W.V., (1963). "Two Dogmas of Empiricism" in From a Logical Point of View, New York and Evanston, pp. 20-46.

Rescher, Nicholas (1995). “Idealism” in The Cambridge Dictionary of Philosophy, Robert Audi (ed) second edition, Cambridge University Press. pp. 412-413.

Richter, Duncan J. (2020). “Ludwig Wittgenstein”, Internet Encyclopedia of Philosophy.

Searle, John R. (1995). The construction of social reality. Free press.

Williams, Bernard (1973). "Wittgenstein and Idealism", Royal Institute of Philosophy Lectures 1973- vol. 7- pp 76-95, doi:10.1017/S0080443600000285

Wittgenstein, Ludwig (1922). Tractatus Logico-Philosophicus, D. F. Pears and B. F. McGuinness (translation). London and New York.

Wittgenstein, Ludwig (1958). Philosophical investigations, G. E. M. Anscombe (translation), Basil Blackwell.

Wittgenstein, Ludwig (1978). Remarks on the Foundations of Mathematics, ed. G.H. von Wright, R. Rhees and G.E.M. Anscombe, Translated by G. E. M. Anscombe, 3rd edn, Oxford: Blackwell, 1978.

Strawson, P. F. 1984. Skepticism and naturalism: some varieties. Columbia University Press. New York.

Wittgenstein, Ludwig (1969). On Certainty, ed. G.E.M.Anscombe and G.H.von Wright, tr. D.Paul and G.E.M.Anscombe. Blackwell, Oxford.

Wittgenstein, Ludwig (1967). Zettel, G. E. M. Anscombe and G. H. von Wright (eds.), G. E. M. Anscombe (trans.), Oxford: Blackwell.

Wittgenstein, Ludwig (1979). Wittgenstein’s Lectures, Cambridge 1932–35, from the Notes of Alice Ambrose and Margaret MacDonald, ed. Alice Ambrose, the university of Chicago Press 1982.

Wittgenstein, Ludwig (1977). Remarks on Colour, edited by G. E. M. Anscombe, Translated by Linda L. McAlister and Margarete Schättle, Basil Blackwell.

فلسفه زبان ویتگنشتاین؛ واقع‌گرایی یا ایدئالیسم؟

مراجع

مراجع

دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 45بهمن 1404صفحه 73-49

دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 45
بهمن 1404
صفحه 73-49