پرسش هایدگر از معنای وجود و پیدایش مفهوم «دازاین»

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

استادیار مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران

چکیده

پرسش از معنای وجود، از پرسش‌های اصلی و پردامنه در اندیشۀ هایدگر است. مقالۀ حاضر به سرآغاز این پرسش در درس‌گفتارهای اولیۀ هایدگر برمی‌گردد؛ تا نشان دهد که او گذشته از آنکه آن را به طور گسترده مطرح کرده است، اولاً از طریق پیوندزدن آن با پرسش از موجود من حیث هو، و نیز با مفهوم جوهر، آن را به سنت کهن مابعدالطبیعه برمی‌گرداند. ثانیاً او از همان آغاز، به ویژه در ضمن بحث از جوهر، به همان پاسخی به پرسش از معنای وجود می‌رسد که بعدها بارها تکرار می‌کند: در مابعدالطبیعۀ غربی وجود را همواره به حضور معنا می‌کرده‌اند. مقالۀ حاضر سپس با آوردن نمونه‌های زبانی زیادی، نشان می‌دهد هایدگر هنگام بحث از صورت‌های مختلف پرسش از معنای وجود، از لفظ «دازاین» (Dasein) نیز بسیار استفاده می‌کرده است؛ یعنی او در آغاز دازاین را هم‌کلام با عموم اهل فلسفه در آلمان، به معنای عام وجود به کار می‌برد و دازاین اصطلاح خاصی دال بر هویت و شخصیت انسانی نیست، آن ‌چنان‌که بعدها در وجود و زمان هست. این مقاله سرانجام در بخش سوم نشان می‌دهد که هایدگر چگونه از آن معنای عام دازاین، به معنای اصطلاحی‌اش می‌رسد و نیز چگونه در لفظ دازاین پرسش از وجود و معنای آن (حضور) نهفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Heidegger's Question about Meaning of Being and Genesis of Concept of Dasein

نویسنده [English]

  • Sayyed Masoud Zamani
Assistant Professor of Iranian Institute of Philosophy (IRIP)
چکیده [English]

The following paper follows first of all Heidegger’s question concerning meaning of Being in his early works. Then it deals with his answer to that question, which is remainded unchanged in spite of the great transformations of his Being-problematic: According to Heidegger, the meaning of Being in the western history of thinking i.e. in the metaphysics has been understood always as “presence" (Anwesenheit). Heidegger not only doesn’t oppose this historical answer, but also has reflected it in his philosophical thinking. The most important consequence of this move is the emergence of the term Dasein, in that lies the meaning of Being or presence too. Heidegger owed this great ontological position to his lengthy philosophical dialogue with Aristotel. Finally this article shows how Heidegger develops step by step the presence from an Aristotelian-metaphysical position of being in general or being as such, into something concerning his special term Dasein, which includes exclusively the human being. Now human Dasein is presented by or for himself and in the world as Being-in-the-World.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heidegger
  • Dasein
  • the Meaning of Being
  • presence
  • Metaphysics
 
Heidegger, Martin (1975), Der Grundbegriffe der Phänomenologie; Gesammtausgabe Bd. 24; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1977a), Sein und Zeit; Gesammtausgabe Bd. 2; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1977b), Holzwege; Gesammtausgabe Bd. 5; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1983), Die Grundbegriffe der Metaphysik. Welt-Endlichkeit-Einsamkeit; Gesammtausgabe Bd. 29/30; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1985), Unterwegs zur Sprache; Gesammtausgabe Bd. 12; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1986), Seminare; Gesammtausgabe Bd. 15; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1988), Ontologie (Hermeneutik der Faktizitat); Gesammtausgabe Bd. 63; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1991a), Kant und das Problem der Metaphysik, Gesammtausgabe Bd. 3; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (21991b), Die Metaphysik des deutschen Idealismus. Zur erneuten Auslegung von Schelling: Philosophische Untersuchungen über das Wesen der menschlichen Freiheit und die damit zusammenhänganden Gegenstände (1809); Gesammtausgabe Bd. 49; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.  
ـــــــــــــ (1992), Grundprobleme der Phanomenologie; Gesammtausgabe Bd. 58; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1994a), Einfuhrung in die Phanomenologische Forschung; Gesammt-ausgabe Bd. 17; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (21994c), Phanomenologische Interpretationen zu Aristoteles. Einfuhrung in diephanomenologische Forschung; Gesammtausgabe Bd. 61; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (1995), Phanomenologie des religiosen Lebens; Gesammtausgabe Bd. 60; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (2002), Grundbegriffe der Aristotelischen Philosophie; Gesammtausgabe Bd. 18; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (2005), Phanomenologische Interpretationen ausgewahlter Abhandlungen des Aristoteles zu Ontologie und Logik; Gesammtausgabe Bd. 62; Frankfurt  a. M., Vittorio Klostermann.
ـــــــــــــ (2007), Zur Sache des Denkens; Gesammtausgabe Bd. 14; Frankfurt a. M., Vittorio Klostermann.