رایشنباخ و گذار از تألیفیِ پیشین به پیشینِ نسبی‌شده

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری فلسفه معاصر دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین

چکیده

هانس رایشنباخ در نظریۀ نسبیت و معرفت پیشین (1920) و پیدایش فلسفۀ علمی (1951) از احکام تألیفی پیشینِ کانت دو برداشت یا خوانش متضاد دارد. کتاب نخست، خواستار بازاندیشی تألیفی پیشین از طریق نظریۀ نسبیت، اما اثر دوم، به ‌دنبال ردّ این احکام است. رایشنباخ در 1920، با تفکیک میان اصول موضوعۀ ارتباط و اصول موضوعۀ هماهنگی، دو برداشت متفاوت از امر پیشین کانت ارائه نمود: 1. ضروری و غیرقابل تجدیدنظر، 2. سازندۀ متعلق شناخت. رایشنباخ با نپذیرفتنِ معنای نخست، معنای دوم را نگه می‌دارد و آن را آموزه‌ای اینشتینی می‌داند. او اثبات‌گرایی متقدم را به‌ دلیل عدم توجه به نقش اصول موضوعۀ هماهنگی در فلسفۀ علم سرزنش می‌کند. اندیشه‌های رایشنباخ در‌بارۀ پیشینِ نسبی‌شده از چند جهت قابل تأمل و بررسی است: 1. اتخاذ رویکرد مابین کانت و تجربه‌باوری متقدم در بازنگری تألیفی پیشین به پیشین نسبی‌شده، 2. دستیابی به یک ایده‌آل فلسفۀ علمیِ قطعی، علی‌رغم نقد به مطلق‌انگاری کانت، 3. بی‌توجهی به اختلاف در کارکرد مفهوم قرارداد نزد پوانکاره و اثبات‌گرایان منطقی، 4. غفلت از پیوند نظریۀ نسبیت اینشتین با احکام تألیفی پیشینِ کانت، 5. نداشتنِ الگویی مشخص جهت تفکیک اصول پیشین از اصول تجربی. هدف این نوشتار، بازسازی، تکمیل و توسعۀ نظریۀ پیشینِ نسبی‌شدۀ رایشنباخی در روش‌شناسی علم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reichenbach and Transition from Synthetic a Priori to Relativized a Priori

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ebadi 1
  • Mohammad Emdadi Madouleh 2
1 Associate professor in philosophy and Islamic theology, University of Isfahan
2 PhD student of contemporary philosophy, Imam Khomeini International University of Qazvin
چکیده [English]

Hans Reichenbach has two contrast readings in The Theory of Relativity and APrioriKnowledge (1920) and TheRiseonScientific Philosophy (1951) from Kant's synthetic a priori judgments. The second book rethinking synthetic a priori through the theory of relativity, but The first book seeks to reject these judgments. in 1920, by the distinction between axioms of connection and coordination, he presented two different conceptions of Kant's the a priori: 1. Necessary and unrevisable, 2. The constitutive object of knowledge. Reichenbach maintains the second meaning by rejecting the first meaning and knows it an Einstein doctrine. He blames early positivism for not paying attention to the role of axioms of coordination. Reichenbach's ideas about relativized a priori can reflect and consider: 1. Choosing an approach between Kant and earlier empiricism in the review of synthetic a priori to relativized a priori, 2. Accessing an ideal of definitive scientific philosophy despite critique on Kant's absolutism, 3. inattention to differences in the concept of the convention with Poincaré and logical positivists, 4. Neglecting from link Einstein's theory of relativity with Kant's synthetic a priori, 5. Lack of a clear pattern for separating the principle a priori from the principle experimental. The purpose of this paper is to reconstruct, completion, and development Reichenbach's theory of relativized a priori in the methodology of science.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Axioms of Connection
  • Axioms of Coordination
  • Relativized a Priori
  • Synthetic a Priori
  • Methodology of Science
  • Reichenbach
  • Einstein
ASP (Archives for Scientific Philosophy). University of Pittsburgh Libraries.
Carnap, Rudolf. (1967), The logical structure of the world, trans. by Rolf A. George, California: University of California Press, [Original German edition first published in 1928 as Der Logische Aufbau der Welt].
Coffa, J. Alberto. (1991), 547-72. 1991. The Semantic Tradition from Kant to Carnap: To the Vienna Station. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
Cohen, R. and Y. Elkana, eds. (1977), Hermann von Helmholtz: Epistemological Writings. Dordrecht: Reidel.
Einstein, Albert. (1921), Geometrie und Erfahrung, Springer: Berlin.
Friedman, M. (1999), Reconsidering logical positivism. Cambridge: Cambridge University Press.
Friedman, M. (2001), Dynamics of reason. Stanford: CSLI Publications.
Frank, Philipp. (1949), Modern science and its philosophy. Cambridge, Mass.: Harvard University Press.
Hilbert, David. (1930), Grundlagen del' Geometrie. Siebente Auflage. Leipzig und Berlin: B.G. Teubner.
Howard, Down. (1994), “Einstein, Kant, and the origins of logical empiricism”. In W. Salmon & G. Wolters (Eds.), Logic, language, and the structure of scientific theories (pp. 45–105). Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.
Kant, I. (1997), Critique of Pure Reason, translated and edited by P. Guyer & A. W. Wood, Cambridge University Press.
Kant, I. (2002), “Metaphysical Foundations of Natural Science”, trans. M. Friedman, In Theoretical Philosophy after 1781, H. Allison & P. Heath (eds.), Cambridge University Press, pp. 171-270.
Padovani, Flavia. (2009), “Relativizing the relativized a priori. Reichenbach's axioms of coordination divided”. Synthese, 181, pp. 41–62.
ـــــــــــــــــــــ (2015), “Measurement, coordination, and the relativized a priori”. Studies in History and Philosophy of Modern Physics, 52, pp. 123-128.
Poincare, Henri. (1902), La Science et Hypothese. Paris: Flammarion. Translated by W. J. Greenstreet as Science and Hypothesis. London: Scott, 1905. Also translated by G. B. Halsted. In The Foundations of Science. Lancaster: Science Press, 1946.
Quine, W. V. (1951), “Two Dogmas of Empiricism”. Philosophical Review 60: 20-43.
Reichenbach, Hans. (1951) The Rise os Science Philosophy. Chicago: University of Chicago Press.
ـــــــــــــــــــــ (1965 [1920]). The Theory of Relativity and A Priori Knowledge. Berkeley: University of California Press.
ـــــــــــــــــــــ (1969 [1924]), The Axiomatization of the Theory of Relativity. Translated by M. Reichenbach (ed.), Berkeley–Los Angeles: University of California Press.
ـــــــــــــــــــــ (2006 [1921]), Defending Einstein: Hans Reichenbach’s Writings on Space, Time and Motion, Gimbel, S. & A. Walz (eds.), New York: Cambridge University Press.
Schlick, Moritz. (1974), General Theory of Knowledge, Translated by Feigl H. & A. Blumberg (eds.), LaSalle (Ill.): Open Court.