نقد مفهوم عقل در فلسفۀ هگل بر اساس مفاهیم میل و منفیت

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشیار گروه فلسفۀ دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

بازتفسیر فلسفۀ هگل بر اساس میل و منفیت کار جدیدی است که سعی می­کند فلسفۀ ایده­آلیستی را با رویکردی روانکاوانه و بر اساس سوژۀ فردی بازخوانی کند. از لابه­لای اندیشۀ هگل، ایدۀ جذاب میل و ضرورتِ منفیت به عنوان ارکان اصلی خودآگاهی شکل می­گیرد ولی به خاطر اصالتی که وی برای مقولات کل و جمع قائل است آن را نسبت به فرد جزئی چندان وفادارانه روایت نمی­کند و این فضای خالی را برای تفسیرهای دیگر نزد مفسران باقی می­گذارد. همین مقوله است که به نقطۀ عطفی برای رویکرد انتقادی مکتب فرانکفورت تبدیل می­شود تا ارتباط ناموفق سوژۀ هگلی با جهان را دوباره برقرار کند و سعی کند به کاستی­های آن بپردازد. در این مقوله مشخص می­شود که ارتباط فاعل با جهان اطرافش بر اساس میل و عواطف شکل می­گیرد و ادامۀ مسیر خودآگاهی تا رسیدن به یک سوژۀ موثر و انقلابی نیازمند نگاهی مبتنی بر این دو مفهوم است. چالش پیش رو موضوع این مقاله را شکل و نشان می­دهد که چطور حفرۀ موجود در اندیشۀ هگل راه را برای حضور ضروری هنر باز می­کند تا جایی که به جای پایان هنر بار دیگر آغاز آن اعلان شود. با این نگاه است که ما نیاز به بازخوانی ناخودآگاه، تخیل و رویاهای خود داریم تا بتوانیم  مجدداً از روی سر به روی پاها بازگرداننده شویم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Criticizing the Concept of Reason in Hegel's Philosophy Based on the Concepts of Desire and Negativity

نویسندگان [English]

  • Soheila Mansourian 1
  • Aliakbar Ahmadi Aframjani 2
1 PhD student in Philosophy, Allameh Tabataba'i University
2 Associate Professor in Philosophy, Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

The reinterpretation of Hegel's philosophy on the basis of desire and negativity is a new work that seeks to reinterpret idealist philosophy with a psychoanalytic approach based on the individual subject. From Hegel's thought, the fascinating idea of ​​the desire and necessity of negativity is formed as the main pillars of self-consciousness, but because of the originality he attaches to the concept of absolute, he does not narrate it very faithfully to the individual; Leaves room for other interpretations with commentators. This category becomes a milestone for the Frankfurt School's critical approach to re-establishing the Hegelian subject's failed connection with the world and trying to address its shortcomings. In this category, it is clear that the subject's relationship with the world around him is formed based on desire and emotions, and the continuation of the path of self-consciousness to reach an effective and revolutionary subject requires a view based on these two concepts. The present challenge shapes the subject of this article and shows how the absolute in Hegel's thought opens the way for the necessary presence of art to the point where, instead of the end of art, its beginning is announced again. By adopting this view that we need to re-read our unconsiousness, our imagination, and our fantacies so that we can return from head to our feet again.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Desire
  • negation
  • Hegel
  • Marcuse
  • Aesthetic
آبندرت، ولفگانگ (1394)، فاشیسم و کاپیتالیسم، ترجمۀ مهدی تدینی. تهران، ثالث.
آگامبن، جورجو (1392)، زبان و مرگ؛ در باب جایگاه منفیت، ترجمۀ پویا ایمانی، تهران، مرکز.
افلاطون (1364)، دورۀ آثار، ترجمۀ محمدحسن لطفی، جلد4، تهران، خوارزمی.
دریدا، ژاک (1396)، نوشتار و تفاوت، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان، تهران، نی.
باتای، ژرژ (1393)، قهقهۀ شهریاری، ترجمۀ پویا غلامی و ایمان گنجی، تهران، چشمه.
فرهادپور، مراد (1371)، عقل افسرده، تهران، طرح نقد.
مارکوزه، هربرت (1394)، بعد زیباشناختی، ترجمۀ داریوش مهرجویی، تهران، هرمس.
ـــــــــــــ (1388الف)، گفتاری در رهایی، ترجمۀ محمود کتابی، تهران، پرسش.
ـــــــــــــ (1388ب)، اروس و تمدن، ترجمۀ هوشنگ افتخاری، تهران، چشمه.
ـــــــــــــ (1392)، خرد و انقلاب، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران، ثالث.
مرداخانی، علی (1380)، «اسپینوزا از منظر هگل»، مجلۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ش 160، ص439-458.
وال، ژان (1387)، ناخشنودی آگاهی در فلسفۀ هگل، ترجمۀ­ باقرپرهام، تهران، آگاه.
هگل، گئورگ ویلهلم فردریش (1393)، پدیدارشناسی، ترجمۀ باقر پرهام، تهران، کندوکاو.
AVCI.Nil).2016), emotional labor in phenomenology of spirit, Felsefe ve sosyal bilimler dergisi, London, Rourledge.
Feenberg, Andrew).2007), Heidegger and Marcuse the catastrophe and redemption of history, London, Routledge.
Hass, Andrew).2014), Hegel and the art of negation: Creativity,Negativity and Contemporary thought,London, Macmillan.
Kalkavage, Peter).2007), The logic of desire.An introduction to Hegel’s phenomenology of spirit.United State, Philadephia.
Malinovic,Mariam.)1980(, “On Herbert Marcuse and the concept of psychological concept”, Social research, vol.49.No 1, spring, United states, The new school.
Marcuse,Herbert).1964(, One-Dimensiona Man, London and NewYork, Roumedge.
Miles,Malcom. )2012), Herbert Marcuse: An Aesthetic of Liberatio, london, Pluto press.
Nancy,Jean luck).1977(, Restlessness of negative, United state, Minessota.