رابطۀ فلسفه و دین در آفرینش از نظر بوئثیوس با تکیه بر رسائل کلامی و تسلّای فلسفه

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد کلام تطبیقی دانشگاه شهید بهشتی،

2 استادیار گروه حکمت و کلام دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

محور اصلی این پژوهش پی‌بردن به رابطۀ فلسفه و دین در بحث آفرینش از نظر بوئثیوس است. بدین منظور مؤلفه­هایی همچون خلقت موجودات از عدم و علّت‌دانستن خداوند، الگوی خلقت، غیر موجَب‌بودن خداوند در آفرینش، ازلیّت زمان و سرمدیّت خداوند، در رسائل کلامی به عنوان نمایندۀ کلام بوئثیوس و در تسلّای فلسفه به عنوان نمایندۀ فلسفۀ بوئثیوس به روش تحلیلی-توصیفی به صورت جداگانه و مقایسه­ای بررسی می­­شوند. در رسائل کلامی به این مؤلّفه­ها با توجه به آموزۀ آفرینش در کتاب مقدّسو تعالیم مسیحی پرداخته می­شود؛ امّا در تسلّای فلسفه این مؤلّفه­ها بعد از پرداختن به تعریف خیر، اذعان به وجود خدای خالق و یکی‌دانستن خیر و خدا بررسی می­شوند. با مقایسۀ مؤلّفه­ها، پیش­فرض­ها، روش و غایت بوئثیوس از آفرینش در رسائل کلامی و در تسلّای فلسفه پی­می­بریم کهپیش­فرض بوئثیوس در تبیین این مقوله در هر دو، بر دو اصل خالق­بودن خداوند و ضروری‌بودن وجود برای خداوند استوار است که او در این مورد متّکی بر قول کتاب مقدّس است. مؤلّفه­هایی که او از آموزۀ آفرینش در تسلّای فلسفه ارائه می­دهد، مؤلّفه­های آفرینش در رسائل کلامی را نقض نمی­کند. او در هر دوی این آثار به روش مکتب نوافلاطونی وفادار است. تنها تفاوت در بحث مزبور این است که بوئثیوس در تسلّای فلسفه بر اثبات خیر اصرار دارد که البته تأکید می­کند که خیر و خداوند یکی هستند و این گونه نیست که با اثبات وجود خیر در این رساله، بوئثیوس منشأ و مبدأ موجودات را چیزی غیر از خداوند بداند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship between Philosophy and Religion in Creation in Boethius's Thought Relying on the Theological Treatises and the Consolation of Philosophy

نویسندگان [English]

  • Seyedeh Fatemeh Noorani Khatibani 1
  • Maryam Salem 2
1 MA Graduate in Comparative Theology, Shahid Beheshti University
2 Assistant Professor in Wisdom and Theology, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

The central issue in this article is to understand the relationship between philosophy and religion in creation in Boethius's thought. To this end, components such as the creation of beings from ex nihilo, God as a cause, the pattern of creation, God's non-obligation in creation, the sempiternity of time and the eternity of God in the Theological Treatises as the representative of Boethius's theology and in the Consolation of Philosophy as the representative of Boethius's philosophy they are studied separately and comparatively by analytical-descriptive method. In the Theological Treatises these components are dealt with according to the doctrine of creation in the Bible and the Christian teachings; but in the Consolation of Philosophy, these components are examined after defining the goodness, acknowledging the existence of God the Creator, and uniting the goodness and God. By comparing the components, presuppositions, method and purpose of Boethius from the topic of creation in the Theological Treatises and in the Consolation ofPhilosophy, we find that Boethius's presumption in explaining this category in both is based on the two principles of God being the creator and the necessity of existence for God. He relies on the Bible in this case. The components that he offers from the doctrine of creation in the Consolation of Philosophy do not violate the components of this doctrine in the Theological Treatises. In both of these he is faithful to the method of the Neoplatonic. The only difference in this discussion is that Boethius insists on proving the goodness in the Consolation of Philosophy, which of course emphasizes the unity of the goodness and God, and it is not the case that by proving the existence of the goodness in this treatise, Boethius reveals the origin of beings other than God.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theological Treatises
  • Consolation of Philosophy
  • creation
  • ex nihilo
  • Eternity
  • goodness
کتاب مقدس؛ عهد جدید (1387)، ترجمۀ پیروز سیار، چ2، تهران، نشر نی.
کتاب مقدس؛ عهد عتیق (1393)، ترجمۀ پیروز سیار، تهران، هرمس.
ارسطو (بی­تا)، متافیزیک (مابعدالبیعه)، ترجمۀ محمدحسن لطفی، [بی­جا].
افلاطون (بی­تا)، دورۀ آثار افلاطون، ترجمۀ محمدحسن لطفی و رضا کاویانی، ج1، 2 و 3، تهران، خوارزمی.
افلوطین (1366)، دوره آثار فلوطین، ترجمۀ محمدحسن لطفی، خوارزمی.
ایلخانی، محمد (1380)، متافیزیک بوئثیوس، تهران، الهام.
بوئثیوس، آنلیسیوس مانیلیوس سورنیوس (1385)، تسلّای فلسفه، ترجمۀ سایه میثمی، تهران، نگاه معاصر.
خالندی، علی (1394)، «بوئثیوس مردی فراتر از قرون وسطا»، تهران، مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی:
راس، ویلیام دیوید (1377)، ارسطو، ترجمۀ مهدی قوام صفری، تهران، فکر روز.
مک‌گراث، آلیستر (1392)، درس‌نامۀ الهیات مسیحی، ترجمۀ بهروز حدادی، ج2، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
هاروی، ون آستن (1390)، فرهنگ الهیّات مسیحی، ترجمۀ جواد طاهری، تهران، پژوهشگاه علوم          انسانی و مطالعات فرهنگی.
هاکس، مستر (1383)، قاموس کتاب مقدّس، چ2، تهران، اساطیر.
لین، تونی (1390)، تاریخ تفکر مسیحی، روبرت آسریان، چ4، تهران، فروزان.
Arber, Agnes (1943), Spinoza and Boethius, Isis, Vol. 34, No. 5, pp. 399-403. https://www.jstor.org/stable/225738.
Arch, Jennifer (2008), The Boethian “Testament of Love”, Studies in    Philology, Vol. 105, No. 4, pp. 448-462.           https://www.jstor.org/stable/20464333.
Arlig. Andrew W (2011), Boethius, In Encyclopedia of Medieval Philosophy, https://link-springer-com.ezp3.semantak.Com/content/pdf/10.1007%2F978-1-4020-9729-4_88.pdf.
Augustine (2003), OntheTrinity, EDITED BY GARETH B. MATTHEWSUniversity of Massachussetts, Amherst, TRANSLATED BY STEPHEN McKENNA, Third Edition, New York: Cambridge University press.
Bark, William (1946), Boethius' Fourth Tractate, the So-Called "De Fide Catholica". The Harvard Theological Review, Vol. 39, No. 1, pp. 55-69. https://www.jstor.org/stable/1508000.
Boethius (1968), Anicius Manlius Severinus, Boethius, Tractates, De Consolatione, Loeb Classical Librar, Translation by H.F. Stewart and E.K Rand, Cambridge Massachusetts Harward University Press.
Boschung, Peter (2004),Boethius and the Early Medieval "Quastio". RecherchesDe Théologie ET Philosophie Médiévales, Vol. 71, No. 2, pp. 233-           259. https://www.jstor.org/stable/26170131.
Chadwick, Henry (1981), Boethius the Consolation of Music, Logic, Theology and Philosophy, First published, New York: Oxford University press.
Gersh, Stephen (2012),The First Principles of Latin Neoplatonism: Augustine, Macrobius, Boethius, Vivarium, Vol. 50, No. 2, pp. 113-138. https: // www.jstor.org/stable/41963885.
Gibson, Margaret (1981), Boethius His Life, Thought and Influence, Basil Blackwell. Oxford, England. First Published.
Leftow, Brian (1990), Boethius on Eternity, History of Philosophy Quarterly, Vol. 7, No. 2:  123-142. https://www.jstor.org/stable/27743927.
Ford Wiltshire, Susan (1972), Boethius and the "summum bonum", The Classical Journal, Vol. 67, No. 3, pp. 216-220. https://www.jstor.org/ stable/3296595.
Norman, Keith (1977), Ex Nihilo: The Development of the Doctrines of God and Creation in Early Christianity, Brigham Young University Studies, Vol. 17, No. 3, pp. 291-318. : https://www.jstor.org/stable/43044037.
Reiss, Edmund (1981),The Fall of Boethius and the Fiction of the “Consolatio Philosophiae”, The Classical Journal, Vol. 77, No. 1, pp. 37-47. https://www.jstor.org/stable/3297357?seq=1&cid=pdf-reference #refer ences_tab_contents.
Solmsen, Friedrich (1944), Boethius and the History of the Organon. The American Journal of Philology, Vol. 65, No. 1 pp. 69-74. https://www.jstor.org/stable/291141.                                                    
Schrade, Leo (1947), Music in the Philosophy of Boethius. The Musical Quarterly, Vol. 33, No. 2. pp. 188-200.          https://www.jstor.org/stable/739148.