تأملی بر تفاوت رهیافت هرمنوتیکی گادامر با هایدگر به مسئلة تناهیِ حقیقت

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفۀ دانشگاه تهران

چکیده

در این نوشتار کوشیده‌ایم رویکرد انتقادی هرمنوتیک فلسفی گادامر به هایدگر را دربارة سنت و زبان متافیزیک از طریق بنیادیابی آن در تلقی متفاوت این دو متفکر از مسئلة تناهی حقیقت تفسیر کنیم. مقصود از تناهی حقیقت در اینجا، تأکید بر دسترس‌ناپذیری بنیاد پدیداریِ پدیدار و عدم امکان بنیان‌گذاریِ حقیقتِ هستی‌شناختی بر حضور مطلق در بی‌واسطگی یا وساطت تام است. در این نوشتار می‌کوشیم بر اساس تفسیری اجمالی از تناهی رویداد حقیقت در اندیشة متأخر هایدگر ذیل مفهوم رویدادگی، نشان دهیم که گادامر چگونه ایدة محوری هایدگر، یعنی بی‌بنیادی و پوشیدگیِ رویداد حقیقت و به‌ویژه دسترس‌ناپذیریِ آن را برای مفاهیم متافیزیکی ذاتاً متحول ساخته است و با نفیِ آغازگاه فراروندة اندیشة هایدگر از متافیزیک، آن را چگونه به مفاهیم متافیزیکی بازمی‌گرداند؛ از این طریق که گادامر مفهوم رویدادگی هایدگری را با رجوع به فلسفة هگل، بر اندیشة این‌همانی میان حقیقت و کل، و نیز با تفسیر کل به مثابة تاریخ روح، ذیل نظریة تاریخ تأثیر و تأثر تفسیر می‌کند و با رجوع به بحث چشم‌انداز و افق در پدیدارشناسی ادراک حسی هوسرل، تناهیِ حقیقت را به منزلة وحدت‌بخشیِ تام‌شوندة همواره اتمام‌ناپذیر در گفت‌وگو میان فهم و سنت می‌فهمد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Reflection on the Difference between the Hermeneutical Approaches of Gadamer and Heidegger to the Problem of Finitude of Truth

نویسنده [English]

  • Ahmad Rajabi
Assistant Professor in Philosophy, University of Tehran
چکیده [English]

In this paper, I attempt to interpret Gadamer’s critical approach to Heidegger’s conception of tradition and language of metaphysics. This interpretation is based on finding the ground of this critique in their different understandings concerning the problem of the finitude of truth. That problem signifies the unavailability of the ground of the phenomenality of phenomena and the impossibility of founding of the ontological truth on the absolute presence in its immediacy or total mediation. According to a brief interpretation of the finitude of the event of truth in Heidegger’s later thought with reference to the basic concept of “facticity”, I attempt to reveal how Gadamer essentially modifies the Heideggerian central idea of abyss, i.e. the concealment of event of truth, and its unavailability for metaphysical concepts, and how he negates the transcending origin of Heidegger’s later thinking concerning the metaphysics and thereby leads the finitude of truth back to traditionally metaphysical concepts. It will be illuminated firstly through Gadamer’s interpretation of facticity as belonging to tradition in his theory of history of influence with reference to Hegel, i.e. the identification of truth with “the whole” and understanding of this whole as history; secondly through the interpretation of the finitude of truth as a permanent unfinished process of total unification in the dialogue between our understanding and the historical tradition with reference to the concepts of “perspective” and “horizon” in Husserl’s phenomenology of perception.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hermeneutics
  • finitude
  • truth
  • facticity
  • event
  • Concealment
Dostal, Robert J. (2006), “Gadamer’s Relation to Heidegger and Phenomenology”, in: The Cambridge Companion to Gadamer, ed. by Robert J. Dostal, 247-266, Cambridge, Cambridge University Press
Figal, Günter (2009), Verstehensfragen. Studien zur phänomenologisch-hermeneutischen Philosophie, Tübingen, Mohr Siebeck.
Figal, Günter (2006), Gegenständlichkeit. Das Hermeneutische und die Philosophie, Tübingen, Mohr Siebeck.
Gadamer, Hans-Georg (1990), Wahrheit und Methode, Grundzüge einer philosophischen Hermeneutik, GW 1, Tübingen, Mohr Siebeck.
 ـــــــــــ (1987a), “Martin Heidegger 75 Jahre” (1964), in: Neuere Philosophie 1, Hegel-Husserl-Heidegger, GW 3, 186-196, Tübingen, Mohr Siebeck.
ــــــــــــــ (1987b), “Die Sprache der Metaphysik” (1968), in: Neuere Philosophie 1, Hegel-Husserl-Heidegger, GW 3, 229-237, Tübingen, Mohr Siebeck.
ــــــــــــــ (1987c), “Die religiöse Dimension“ (1981), in: Neuere Philosophie 1, Hegel-Husserl-Heidegger, GW 3, 308-319, Tübingen, Mohr Siebeck.
ــــــــــــــ (1978d), „Was ist Metaphysik?“ (1978), in: Neuere Philosophie 1, Hegel-Husserl-Heidegger, GW 3, 209-212, Tübingen, Mohr Siebeck. 
 ــــــــــــــ (1995a), “Die Kehre des Weges” (1985), in: Hermeneutik im Rückblick, GW 10, 71-76, Tübingen, Mohr Siebeck.
ــــــــــــــ (1995b), “Dekonstruktion und Hermeneutik” (1988), in: Hermeneutik im Rückblick, GW 10, 138-147, Tübingen, Mohr Siebeck.
ــــــــــــــ (1995c), “Hermeneutik und ontologische Differenz”, (1989), in: Hermeneutik im Rückblick, GW 10, 58-70, Tübingen, Mohr Siebeck.
Grondin, Jean (2001), Von Heidegger zu Gadamer. Unterwegs zur Hermeneutik, Darmstadt, Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
Heidegger, Martin (2001), Sein und Zeit (1927), 18. Auflage, Tübingen, Max Niemeyer Verlag.
ــــــــــــــ (2003), “Der Ursprung des Kunstwerkes”, (1935/36), in: Holzwege, GA 5, hrsg. von Friedrich-Wilhelm von Herrmann, Frankfurt, Vittorio Klostermann.
ــــــــــــــ (2004), “Vom Wesen des Grundes”, (1929) in: Wegmarken, GA 9, hrsg. von F.W. von Herrmann, Frankfurt: Vittorio Klostermann.
ــــــــــــــ (2006), “Der Satz der Identität” (1957), in: Identität und Differenz, GA 11, hrsg. von F.W. von Herrmann, Frankfurt: Vittorio Klostermann.
ــــــــــــــ (2007a), “Zeit und Sein”, (1962), in: Zur Sache des Denkens, GA 14, hrsg. von F.W. von Herrmann, Frankfurt, Vittorio Klostermann.
ــــــــــــــ (2007b), “Das Ende der Philosophie und die Aufgabe des Denkens” (1964), in: Zur Sache des Denkens, GA 14, hrsg. von F.W. von Herrmann, Frankfurt: Vittorio Klostermann.
ــــــــــــــ (1997), Besinnung, GA 66, hrsg. von F.W. von Herrmann, Frankfurt, Vittorio Klostermann.
Husserl, Edmund  (1973), Cartesianische Meditationen und Pariser Vorträge, Husserliana 1, hrsg. von Stephan Strasser. Den Haag, Martinus Nijhoff.
Keiling, Tobias & Mirkovic, Nikola (2020), “Fundamentalontologie: Martin Heidegger und Hans-Georg Gadamer”, in: Handbuch Ontologie, hrsg. Jan Urbich & Jörg Zimmer, 187-196, Berlin, Metzler.
Marino, Stefano (2010), “Gadamer on Heidegger: Is the History of Being ‘Just’ Another Philosophy of History?” Journal of the British Society for Phenomenology, 41, 3, 287-303.
Pöggeler, Otto (1983), Heidegger und die hermeneutische Philosophie, Freiburg/München, Verlag Karl Alber.
Zaborowski, Holger (2006), “Wahrheit und die Sachen selbst. Der philosophische Wahrheitsbegriff in der phänomenologischen und hermeneutischen Tradition der Philosophie des 20. Jahrhunderts: Husserl, Heidegger und Gadamer”, in: Die Geschichte des philosophischen Begriffs der Wahrheit, hrsg. von Markus Enders, Jan Szaif, 337-368, Berlin, Walter de Gruyter.