رویکردی معرفت‌شناختی به مسئلۀ این‌همانی شخصی از دیدگاه هیوم

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه ایلام

چکیده

تلقی هیوم از جوهر نفسانی و این‌همانی شخصی حاصل ادعای تجربه­گرایانۀ او مبنی بر ابتنای تصورات بر انطباعات و رویکرد توده­ای او به ماهیت ذهن است. او بر همین اساس، وجود ذهن یا نفس را به‌عنوان حامل و موضوع ادراکات، مشکوک اعلام می­کند و در نتیجه با مسئلۀ ملاک این‌همانی شخصی مواجه می­شود. او ملاک استمرار آگاهی و آگاهی از گذشته را که مبتنی بر اعتقاد به جوهر نفسانی است در ایجاد تصور این‌همانی شخصی ناکافی می­داند و مورد انتقاد قرار می­دهد؛ اما در عین حال قائل است به اینکه آگاهی از گذشته و حافظه به‌عنوان نگهدارندۀ ادراکات گذشته به واسطۀ نسبت­های شباهت و علیت، عمل قوۀ تخیل را در درک و فرض و کشف این‌همانی شخصی تسهیل می­کنند. او سرانجام ادعا می­کند که این‌همانی شخصی جعلِ قوۀ تخیل و اثبات‌ناپذیر و بدون ملاک است. آنچه در مورد رویکرد هیوم به مسئلۀ این‌همانی شخصی اهمیت دارد، این است که این رویکرد عمدتاً معرفت‌شناختی است نه هستی­شناختی؛ و این امر با نظر به مبانی تجربه­گرایانه و تصریحات او واضح به نظر می‌رسد، اما کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله سعی شده از منظری معرفت­شناختی به دیدگاه او بنگریم و نشان دهیم که هیوم را نمی‌توان به‌سادگی منکر این‌همانی شخصی به معنای هستی­شناختی دانست؛ زیرا طبق مبانی او اصولاً امکان بحث هستی­شناختی دربارۀ این‌همانی شخصی وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Personal Identity in Hume: An Epistemological Approach

نویسنده [English]

  • Alireza Hassanpoor
Assistant Professor in Islamic Theology and Philosophy, Ilam University
چکیده [English]

Hume’s view of spiritual substance and personal identity follows from his empiricist thesis concerning dependence of ideas on impressions, and his bundle theory of mind. Accordingly, he casts doubt upon the existence of mind or soul, traditionally regarded as the substratum or the bearer of perceptions; and consequently he faces with the problem of personal identity. He draws criticism at the criterion of the continuity of consciousness and the consciousness of the past based on belief in spiritual substance as inadequate in producing the concept of personal identity. Yet, he maintains that the consciousness of the past and memory as the faculty of preserving the past perceptions facilitates the action of imagination to assume, perceive and discover the personal identity through relations of resemblance and causality. In the same vein, he claims that the personal identity is nothing more than the fiction of imagination, it is indemonstrable and has no criteria. What is significant about Hume’s approach to the problem of personal identity is that the approach is mainly epistemological rather than metaphysical. With respect to his empiricist approach and some of his assertions, this seems to be clear; however, it often remains unnoticed. This paper is an attempt to look at Hume’s view of personal identity from an epistemological viewpoint and show that he cannot be regarded as denying personal identity in the ontological terms; because according to his fundamental ideas, there are no possibilities for ontological discussion about personal identity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • substance
  • soul
  • Personal Identity
  • Hume
  • Epistemological Interpretation
Hume, David (2007a), ­Treatise of Human Nature, vol. 1, edited by David Fate Norton & May J. Norton, Oxford, The Clarendon.
Hume, David (2007b) An Enquiry concerning Human Understanding, edited by Peter Millican, Oxford, Oxford University.
Locke, John (1999) An Essay Concerning Human Understanding, The Pennsylvania State University.
Lowe, E. J. (2013) The Routledge Guidebook to Locke’s Essay Concerning Human Understanding, London & New York, Routledge.
Martin, Raymond (2009), “The Empiricist roots of Modern Psychology” in John Symons & Paco Calvo (eds.) The Routledge Companion to Philosophy of Psychology, London & New York, Routledge, pp. 21-40.
McIntyre, Jane L. (2009) “Hume and the Problem of Personal Identity” in Norton, David Fate & Jacqueline Taylor (eds.), The Cambridge Companion to Hume, Second Edition, Cambridge University, pp. 177-208.
Noonan, Harold (1999), Routledge Philosophy Guidebook to Hume on Knowledge, London & New York, Routledge.
Noonan, Harold (2003), Personal Identity, London & New York Routledge
Russell, Paul (2008) The Riddle of Hume’s Treatise: Skepticism, Naturalism, and Irreligion, Oxford, Oxford University.
Strawson, Galen (2011) Locke on Personal Identity: Consciousness and Concernment, Princeton & Oxford, Princeton University.
Strawson, Galen (2013) The Evident Connexion: Hume on Personal Identity, Oxford, Oxford University.
Stroud, Barry (2003) Hume, London and New York, Routledge.
Yang, Sunny (2018), “Hume’s Second Thoughts on Personal Identity”, Problemos, 94, pp. 182 -193.