تحلیل نقد سارتر بر خوداستعلایی هوسرل

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه دانشگاه پیام نور تهران، ایران

چکیده

هوسرل بر این باور است که «خود» یا «سوژه» محور هرگونه فعلِ آگاهی و به‌ویژه شناخت است. به باور وی در هر عمل آگاهی، از یک‌سو قطب «اگو» (خود) و در سمت مقابل آن، عین یا ابژه را می‌توان تشخیص داد. خود سوژۀ این‌همانی است که در همۀ اعمال فرآیند یکپارچۀ آگاهی عمل می‌کند؛ از این‌رو، مرکز یگانه‌ای است که هرگونه کنشِ آگاهی را صورت می‌دهد؛ یعنی مرکز همۀ تأثیر و تأثرها، ادراکات، لذت‌ها، رنج‌ها و هرگونه حالت موجود در آگاهی به حساب می‌آید؛ اما سارتر، به‌رغم تأثیرپذیری انکارناپذیر از هوسرل، به تقابل با برداشت وی از «خود» پرداخته است و خودی را که هوسرل با چنان شرایطی، استعلایی می‌پندارد، به نقد کشیده است. به نظر سارتر، خود صرفاً متشکل از حالات محض انتزاعی نیست که با سوژۀ استعلایی محض برابری کند، بلکه خود یا «من» بیرون از امر استعلایی صرف و در میان جهان واقع وجود دارد و به واسطۀ آزادی و حق انتخاب که نشان از جنبۀ اگزیستانسیال آن دارد، به تعالی می‌رسد. با وجود این، هم‌صدا با هوسرل، «حیث التفاتی» آگاهی را بنیان کنش‌های آگاهانۀ «خود» می‌داند. در این پژوهش تلاش می‌کنیم «خود استعلایی» مورد نظر هوسرل را تحلیل و انتقادات سارتر را بر آن بررسی کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Sartreian Critique on Husserl’s Transcendental Ego

نویسنده [English]

  • Alireza Faraji
Assistant professor in Philosophy, pnu university Tehran, Iran
چکیده [English]

Husserl belived that “Ego” of “selfn is center of every act of cohsciousness specially cognition. According to his thought in every act of consciousness in the one hand Ego- pole and a on the other hand object- pole existed. Ego is self- identical subject that agent in every equal process of consciousness act. Therefore, is unique base of all act of awareness. Namely, is center of all influence and impressible, percepts, pleasure pain or every condition of extant on consciousness. but, in spite of Following of husserl, contrasted with Husserlian concept of Ego and criticized thus “self” that Husserl bring up and suppose it Transcendental, For Sartre, Ego not only organized by abstractly pre condition that modulated by transcendental subject but, Ego was out of transcendental affair on the real world and by his Freedom and free will trait that indicat of Existential Feature, it had transcendental. Nevertheless assonant by Husserl, belive that “intentionality” basis of every awarness act of “Ego”. We try on this research analysis Husserlian Ego and checked critique of Sartre on Husserl.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Husserl
  • Sartre
  • transcendental Ego
  • intentionality
  • Existentialism
اسمیت، دیوید ورردراف (1394)، درآمدی بر هوسرل، ترجمۀ محمدتقی شاکری، تهران، حکمت.
بل، دیوید (1376)، اندیشه‌های هوسرل، ترجمۀ فریدون فاطمی، تهران، مرکز.
خاتمی، محمود (1397)، مدخل فلسفۀ هوسرل، تهران، تمدن علمی.
رشیدیان، عبدالکریم (1384)، هوسرل در متن آثارش، تهران، نشر نی.
ساکالوفسکی، رابرت (1395)، درآمدی بر پدیدارشناسی، ترجمۀ محمدرضا قربانی، تهران، گام نو.
سارتر، ژان پل (1395)، استعلای خود، ترجمۀ علیرضا فرجی، ایلام، ریسمان.
فتح‌زاده، حسن (1390)، «تقابل من-دیگری: معضل اخلاق»، پژوهش‌های فلسفی، سال 5، ش 9، ص147-159.
کرنستون، موریس (1350)، سارتر، ترجمۀ منوچهر بزرگمهر، تهران، خوارزمی.
مرداک، اریس (1393)، سارتر؛ خردگرایی رمانتیک، ترجمۀ علیرضا فرجی، ایلام، ریسمان.
مداین، سیدمحمدامین (1399)، «اگوی تجربی از دیدگاه برنتانو و هوسرل اول»، پژوهش‌های فلسفی، سال14، ش33، ص370-385.
هوسرل، ادموند (1389)، فلسفه به‌مثابۀ علم متقن، ترجمۀ بهنام آقایی و سیاوش مسلمی، تهران، مرکز.
Borwing, Finn (2000), André Gorz and The Sartrean Legacy, Arguments for a Person-Centred Social Theory, London, Palgrav Macmillan pub.
Cunningham, Suzanne (1976), language and the phenomenological Reductions of Edmund Husserl, by Martinus Nijhoff the Hague.
Detmer, David (2008), Sartre Explained, From Bad Faith to Authenticity carus publishing, Company Chicago.
Daigle, Christine (2010), Jean- paul, Sartre, New Yourk, Rutledge.
Gardner, Sebastian (2009), sartre’s Being And Nothingness A Reader’s Buide, New Yourk, Continuum International publishing Group.
Husserl, Edmund (1970), The Crisis of European Sciences and Transcendental phenomenology, Translated by David Carr, New York, Northwestern University.
Husserl, Edmund (1989), Ideas Pertaining to a Pure Phenomenology and to a Phenomenological Philosophy (Vol2), Translated by Ted. E. Klein, New York, Martinus Nijhoff publisher.
Husserl, Edmund (2001), logical Investigations, (Volum I) Translated by J.N. Findlay, Rutledge pub, London.
Husserl, Edmund (1991), On the phenomenology of the consciousness of Internal Time (1893-1917), Translated by John Barnett Brough, London, Kluwer Academic Publishers.
Kortooms, Toine (2002), Phenomenology of Time, Edmund Husserl’s Analysis of Time-Consciousness, Springer, London.
Mohanty. J. N, (1977), Edmund Huserl's Therry of Meaning, Martinus Nijhof, the Hugue, New York.
Reisman, David (2007), Sartre phenomenology, New yourk, Continuum international publishing Group.
Roll, Alistair, (2005), Sartre’s Nausea, Texl, context, Inter text, Edited by Alistair Rolls, and Elizabeth Rechniewski, Editions Rodopi B.V. Amsterdam- New yourk, NY.
Sarter, Jean- Paul, (1965), Being and Nothingness, Translated by Hazel E, Barnes, New yourk, University of Colorado.
Sarter, Jean- Paul (2010), The Imaginary:A Phenomenological Psychology of the Imagination, New yourk, Routledge.