هستی ایزدی، موضوع جست‌وجو اصل گردانندۀ شهود بنیادی از نظر شیخ نجم‌الدین کبری

ساعتی, علیرضا

doi:10.22059/jop.2025.399005.1006925

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسنده

علیرضا ساعتی

فارغ‌التحصیل دکترای فلسفه از دانشگاه پلی تکنیک آتن، نویسنده و پژوهشگر.

https://doi.org/10.22059/jop.2025.399005.1006925

چکیده

سیلان الوهیّت در سلاسل وجود بنیاد عرفان محسوب می‌شود. تکیۀ شیخ نجم‌الدین کبری بر این مسئله، به شکل یک آموزه، سرآغاز امری بوده که در نهایت به تفسیر سمبولیسم رنگ‌ها در عرفان اسلامی منجر گشته است. مبنای نظر شیخ نجم‌الدین کبری در این باب حول این محور است که وجود مستقل الهی قابل دیدن نیست، امّا موجب دیدن سایر اشیاء می‌شود و این رنگ جلال الهی است. این مطلب در شیخ تا آنجا پیش می‌رود که رنگ سیاه را نیز نور می‌داند و تفسیری عرفانی بر آن می‌نویسد. تفسیر و تجربۀ شیخ نجم‌الدین کبری حول این محور و نهایت آن در صورت نورانی و به میان کشیده شدن مبحث "طباع تامّ" و تحلیل آن ساختار و محتوای مقالۀ حاضر را تشکیل می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فلسفه

عنوان مقاله [English]

Divine Existence, the Subject of Inquiry: The Conducting Principle of Fundamental Intuition from the Perspective of Najmuddῑn Kubrā’s Mysticism

نویسنده [English]

Alireza Saati

Ph.D. Graduated of Philosophy, National Technical University of Athens, Writer, and Researcher.

چکیده [English]

The flux of Divinity in the concatenations of existence is considered the foundation of mysticism. Sheikh Najmuddῑn Kubrā’s emphasis on this issue, in the form of a doctrine, marked the beginning of something that ultimately led to the interpretation of the symbolism of colors in Islamic mysticism. The basis of Sheikh Najmuddῑn Kubrā’s view on this matter revolves around the idea that independent divine existence is not visible, but it causes the seeing of other things, and this is the color of divine glory. This matter progresses so far in the Sheikh that he considers the color black as light and writes a mystical interpretation of it. The interpretation and experience of Sheikh Najmuddῑn Kubrā around this axis, and its culmination in the luminous form and the introduction of the topic of “Perfect Natures” and its analysis, constitute the structure and content of the present article.

کلیدواژه‌ها [English]

Divine Color
Symbolism of Colors
Philosopher Angel
Alter ego
Complete Nature
Najmuddῑn Kubrā

مراجع

پیرنیا، حسن، اقبال، عباس (1370). تاریخ ایران: تهران، کتابفروشی خیام.

جامی، نورالدین عبدالرحمن (1337). نفحات الانس من حضرات القدس، تصحیح و مقدمۀ مهدی توحیدی‌پور: تهران، کتابفروشی محمودی.

حیدرخانی، حسین (1374). سماع عارفان، انتشارات سنایی.

دینانی، غلامحسین (1381). دفتر عقل و آیت عشق، جلد سوم: تهران، طرح نو.

زرین‌کوب، عبدالحسین (2536). ارزش میراث صوفیه: تهران، مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر.

زرین‌کوب، عبدالحسین (1377). پله پله تا ملاقات خدا، چاپ یازدهم: تهران، انتشارات علمی.

زرین‌کوب، عبدالحسین (1357). جست‌وجو در تصّوف ایران: تهران، مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر.

زرین‌کوب، عبدالحسین (1366). دنبالۀ جست‌وجو در تصوّف ایران: تهران، مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر.

سبکی، تاج الدین ابونصر عبدالوهاب (1324). طبقاتُ الشّافعیه الکبری، قاهره.

صفا، ذبیح‌الله (1371). تاریخ ادبیات در ایران، چاپ دوازدهم.

عطار، فریدالدین (1379). تذکرة‌الاولیاء، چاپ اول، اساطیر، تهران.

فروزانفر، بدیع‌الزمان (1384). شرح زندگانی مولانا، چاپ سوم، تیرگان.

کربن، هانری، انسان نورانی در تصوّف ایرانی (1383). ترجمۀ فرامرز جواهری نیا، چاپ دوّم، آموزگار فرد، شیراز.

کربن، هانری (1380). تاریخ فلسفۀ اسلامی، ترجمۀ سید جواد طباطبایی، چاپ سوم: تهران، انتشارات کویر.

محمدی، کاظم (1380). نجم‌الدین کبری، طرح نو، تهران.

مدرسی چهاردهی (1382). نورالدین، سلسله‌های صوفیۀ ایران: تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.

نجم‌الدین کبری (1362). آداب الصوفیه. به اهتمام مسعود قاسمی، کتابفروشی زوّار، تهران.

نجم‌الدین کبری (1361). السایر الحایر. به اهتماد مسعود قاسمی، کتابفروشی زوّار، تهران.

نجم‌الدین کبری (1993). فوائح الجمال و فواتح الجلال، دراسه و تحقیق یوسف زیدان، دار سعاد الصباح.

نجم‌الدین کبری (1363). الاصول العشره، ترجمه و شرح عبدالغفور لاری، مولی، تهران.

نجم‌الدین کبری (1364). رساله الی الهائم الخائف من لومه اللائم، مقدمۀ توفیق سبحانی، سازمان انتشارات کیهان.

Attar, Farid al-Din (1999). Tazkirat al-Awliya, first edition, Asatir, Tehran.

Corbin, Henry (2001). History of Islamic Philosophy, translated by Seyyed Javad Tabataba’i, third edition, Kavir Publishing House, Tehran.

Corbin, Henry, The Luminous Man in Iranian Sufism (2004). Translated by Faramarz Javaherinia, second edition, Amuzgar Fard, Shiraz.

Dinani, Gholamhossein (2002). The Book of Reason and the Verse of Love, Volume 3, New Design, Tehran.

Forozanfar, Badi’ al-Zaman (2005). Biography of Rumi, third edition, Tirgan.

Heydarkhani, Hossein (1995). The Hearing of the Mystics, Sanaei Publications.

Jami, Nooruddin Abdolrahman (1998). The Breaths of the Divine Spirits, edited and introduced by Mehdi Tohidipour, Mahmoudi Bookstore, Tehran.

Modarresi Chahardeh (1382). Noor al-Din, Sufi Syllables of Iran, Scientific and Cultural Publications, Tehran.

Mohammadi, Kazem (2001). Najm al-Din Kubri, Tarh al-Naw, Tehran.

Najm al-Din Kubri (1361). Al-Sayer al-Hayyar. Edited by Masoud Ghasemi, Zawar Bookstore, Tehran.

Najm al-Din Kubri (1362). Adab al-Sufiya. Edited by Masoud Ghasemi, Zawar Bookstore, Tehran.

Najm al-Din Kubri (1363). Al-Asul al-Ashrah, translation and explanation by Abdul Ghafoor Lari, publisher, Tehran.

Najm al-Din Kubri (1364). Risale-i il-Ha’im al-Kha’if min lomah al-La’im, introduction by Tawfiq Subhani, Kayhan Publishing Organization.

Najm al-Din Kubri (1993). Fa’a’ih al-Jamal wa Fawa’ih al-Jalal, study and research by Yusuf Zidan, Dar Suad al-Sabah.

Pirnia, Hassan, Iqbal, Abbas (1991). History of Iran, Khayyam Bookstore

Sabuki, Taj al-Din Abu Nasr Abd al-Wahhab (1945). Tabaqat al-Shafi’iyyah al-Kubra, Cairo.

Safa, Zabihullah (1992). History of Literature in Iran, 12th edition.

Zarrinkoob, Abdolhossein (1997). The Search for the Future in Iranian Sufism, Amir Kabir Publishing House, Tehran.

Zarrinkoob, Abdolhossein (1998). A Search in Iranian Sufism, Amirkabir Publishing House, Tehran.

Zarrinkoob, Abdolhossein (1998). Step by Step to Meeting God, 11th Edition, Elmi Publications, Tehran.

Zarrinkoob, Abdolhossein (2007). The Value of the Sufi Heritage, Amirkabir Publishing House, Tehran.

هستی ایزدی، موضوع جست‌وجو اصل گردانندۀ شهود بنیادی از نظر شیخ نجم‌الدین کبری

مراجع

مراجع

دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 44(این شماره از مجله در قالب ویژه نامه بزرگداشت مقام علمی زنده یاد استاد دکتر محسن جهانگیری به چاپ رسیده است.)آذر 1404صفحه 71-85

دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 44
(این شماره از مجله در قالب ویژه نامه بزرگداشت مقام علمی زنده یاد استاد دکتر محسن جهانگیری به چاپ رسیده است.)
آذر 1404
صفحه 71-85