نوع مقاله : علمی-ترویجی
نویسنده
استاد بازنشستۀ مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایران
چکیده
قرن شانزدهم تا پایان نیمة اول قرن هفدهم میلادی نقطة عطفی در حیات دینی، فلسفی و علمی، به خصوص در انگلستان بهشمار میرود و علاوه بر تغییر در ساختار قدرت کلیسا و شروع اصلاحات دینی، دگرگونیهای وسیعی در مفاهیم جاری در دین، فلسفه و علم به وقوع پیوسته است. در این انقلاب فکری و رنسانس فرهنگی دو فیلسوف بسیار تأثیرگذار بودهاند: دکارت و بیکن. تمرکز این مقاله بر اهمیت بیکن و دیدگاه او در علم و قدرت است. طول حیات بیکن (1626- 1561) در پایان دورة رنسانس و آغاز عصر جدید بوده است. او بنابر تغییرات صورتگرفته در کلیسا و نگرش مسیحی، بر جدایی الهیات از طبیعیات اصرار میورزد و هرگونه شناخت علمی و عقلی خدا را نفی میکند. نقد بیکن بر الوهیت سبب شده تا برخی متفکّران، او را به الحاد متهم کنند. از نظر آنان، بیکن فلسفه را از مابعدالطبیعه؛ و الهیات را از حقایق عالیه، به طبیعت و ماده یعنی به امور دانیه تقلیل داده است. او فیلسوفی تجربهگراست و به ضرورت استوار بودنِ علم بر پایة مشاهده و تجربه باور دارد. اندیشة او متوجة عمل است و نتایج عملی را مطمئنترین نشانة اعتبار فلسفه میداند. او هویّت اندیشة خود را در گذشته و متفکّران عهد باستان میجوید. او منتقد اکثر متفکّران یونان از پیشسقراطیان تا افلاطون و ارسطو میشود و بهخصوص نقد جدی بر حکمای مدرسی به لحاظ روشی، افکار، و آرای آنها دارد. بعضی جهان را مدیون بیکن دانستهاند، زیرا مبادی فکر او را عاقلانه و حیاتبخش یافتهاند.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Francis Bacon: Science and Power
نویسنده [English]
- shahin awani
Retired professor at Iranian Institute of Philosophy, Tehran, Iran.
چکیده [English]
The period from the 16th century to the first half of the 17th century marks a turning point in religious, philosophical, and scientific life, particularly in England. In addition to changes in the power structure of the Church and the beginning of religious reforms, extensive transformations occurred in the prevailing concepts in religion, philosophy, and science. In this intellectual revolution and cultural renaissance, two philosophers were particularly influential: Descartes and Bacon. This article focuses on the importance of Bacon and his view of science and power. Bacon’s life was at the end of the Renaissance and the beginning of the modern era. Based on the changes in the Church and Christian attitudes, he insists on separating theology from natural philosophy and denies any scientific and rational knowledge of God. Bacon’s critique of divinity has led some thinkers to accuse him of atheism. In their view, Bacon reduced philosophy from metaphysics and theology from sublime truths to nature and matter, that is, to inferior things. He is an empiricist philosopher who believes in the necessity of science being based on observation and experience. His thought is directed towards action, and he considers practical results to be the surest sign of the validity of philosophy. He seeks the identity of his thought in the past and in the thinkers of antiquity. he criticizes most of the philosophers of Greece from the pre-Socratics to Plato and Aristotle, and especially has a serious critique of scholastic philosophers in terms of their method and thoughts.
کلیدواژهها [English]
- Bacon
- Science
- Power
- Experience
- Action
- Religion
- Christian Theology
- Descartes
)