نوع مقاله : علمی -پژوهشی
نویسنده
دانشآموختۀ دکتری فلسفۀ غرب از دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
گرایشهای گزارهای (باور، میل) همواره یکی از چالشهای جدی فلسفۀ ذهن جدید بودهاند و هنوز دربارۀ علمی که متکفّل بررسی آنها باشد اختلافنظر عمیق هست. دلیلش آن است که آنها به عنوان حالتهای بنیادین اندیشه و برخلاف کیفیات ذهنی یا کوالیا (درد، ادراک) به سختی تابع قوانین فیزیکی هستند، زیرا افزون بر نوعی قصدیّت به جهان، از ویژگیهای خاصی همچون هنجارمندی، کلّگرایی و برونگرایی که از مختصات عقلانیت است بهرهمند میباشند. نخستین چالش جدی این گرایشها در حوزۀ منطقی است که توسط راسل و کارنپ مطرح شد که نشان دادند این گرایشها به دلیل خصلتهای روانشناختی نمیتوانند شرایط دو اصل مهم منطق ریاضی یعنی مصداقیّت و اتمیبودن را برآورده سازند، در عین حال تجربهگرایی آن دو هرگز این اجازه را نداد تا آنها به یک "قلمرو سوم" ارجاع شوند، که این خود موجب شد تا با ظهور طبیعتگرایی افراطی کواین، علوم عصبشناسی عهدهدار آنها گردد و فیزیکباوری رایج نیز این شیفت را تماماً پذیرفته بود. اما شکافی در فیزیکباوری توسط دیویدسن رخ داد تا ظرفیتهای جدیدی در رابطه با این گرایشها ایجاد شود. دیویدسن گرایشهای ذهنی را به مثابه امارات اندیشه بنیاد اساسی نظریۀ عقلانیت خود که حدوسطی بین علمگرایی افراطی و عقلگرایی تعدیلشدۀ سنّتی بود قرار داد تا ثابت کند حوزۀ اندیشه نسبت به فیزیک فرارویدادگی دارد و جهان را با مقولات عقلانی همچون گرایش و عمل بازنمایی میکند. ولی پیشرفتهای سریع علمی سبب شده تا این نظریه پیگیری نشود و اکنون گرایشها به مثابه اساس یک علم منسوخ به نام "روانشناسی عامه" معرفی شدهاند که سرانجام همچون فلوژیستون با جایگزینی معادلهای دقیق علمی برای همیشه کنار گذاشتهخواهند شد. بنابراین فعلاً سرنوشت نهایی این گرایشها بیش از آنکه به ماهیت عقلانی آنها مربوط باشد به آیندۀ علم عصبشناسی گره خورده است.
کلیدواژهها
- گرایشهای گزارهای
- اتمیسم منطقی
- اصل مصداقی بودن
- طبیعتگرایی
- نظریۀ عقلانیت
- مادهباوری حذفگرایانه
- روانشناسی عامه
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Suspicious position of the Propositional Attitudes in New Philosophy of Mind (Logical Atomism to Eliminative Materialism)
نویسنده [English]
- zahra Ghezelbash
Ph.D. Graduated in Western Philosophy from the University of Tehran, Researcher, Tehran, Iran
چکیده [English]
Propositional attitudes (beliefs, desires) have always been one of the serious challenges of the modern philosophy of mind, and there is still a deep disagreement about the knowledge that should be warrantor for studying them. The reason is that as fundamental states of thought, unlike mental qualities or qualia (pain, perception), they are hardly subject to physical laws, because in addition to a kind of intentionality towards the world, they enjoy certain properties such as normativity, holism, and externalism, which are characteristics of Rationality. The first serious challenge to these attitudes in the field of Logic was raised by Russell and later by Carnap, who showed that these attitudes, due to their psychological characteristics, cannot satisfy the conditions of the two important principles of mathematical logic, namely, Extensionality and Atomicity. At the same time, their empiricism never allowed them to be referred to a "Third Realm", which it with the emergence of Quine's radical Naturalism, neuroscience took charge of them, and current Physicalism was fully accepted this shift. But a gap in Physicalism occurred with Davidson to create new capacities in relation to these attitudes. Davidson made mental attitudes as the signs of thought the fundamental foundation of his theory of Rationality, which was a middle ground between radical scientism and traditional modified rationalism, to prove that the realm of thought is supervenience to physics and represents the world with rational categories such as attitude and action. But rapid scientific advances have made this theory not pursued, and attitudes are now presented as the basis of an obsolete science called "Folk Psychology," which will eventually be abandoned like phlogiston by the replacement of precise scientific equivalents. So, for now, the fate of these attitudes is tied more to the future of neuroscience than to their rational nature.
کلیدواژهها [English]
- Propositional Attitudes
- Logical Atomism
- Extensionality
- Atomicity
- Naturalism
- Eliminative Materialism
- Folk Psychology
)